Sok z buraka – naturalny sojusznik wątroby
Aktualizacja: październik 2026. Przepisaliśmy wpis: zamiast obietnic działania opisujemy, co zawiera burak i co pokazało jedno z badań nad sokiem z buraka i dietą śródziemnomorską u osób ze stłuszczeniem wątroby.
Sok z buraka bywa nazywany sprzymierzeńcem wątroby. Poniżej wyjaśniamy, czym jest niealkoholowe stłuszczenie wątroby (NAFLD), co zawiera burak, co pokazało badanie, w którym łączono sok z buraka z dietą śródziemnomorską, i jak włączyć sok z buraka do codziennego jadłospisu. Ważne: stłuszczenie wątroby rozpoznaje i leczy lekarz. Ani sok, ani dieta stosowana na własną rękę nie zastąpią leczenia.
Czym jest stłuszczenie wątroby (NAFLD)?
Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, w nowszej nomenklaturze nazywana też MASLD, to nadmierne gromadzenie się tłuszczu w komórkach wątroby, niezwiązane z piciem alkoholu. To obecnie najczęstsza przewlekła choroba wątroby na świecie. Często towarzyszy jej nadwaga, insulinooporność, cukrzyca typu 2 i zaburzenia lipidowe.
W początkowej fazie zwykle nie daje objawów i bywa wykrywana przypadkiem, na przykład w badaniu USG albo przy podwyższonych enzymach wątrobowych. Nieleczona może prowadzić do zapalenia i zwłóknienia wątroby, dlatego wymaga diagnozy i opieki lekarza.
Co zawiera burak?
- Betaina: związek, który w organizmie bierze udział w przemianach metabolicznych, m.in. w wątrobie. Buraki należą do jej najbogatszych źródeł w diecie.
- Azotany: organizm przekształca je m.in. w tlenek azotu. Ich wpływ na naczynia krwionośne i ciśnienie krwi jest przedmiotem wielu badań.
- Betalainy: barwniki nadające burakom czerwony kolor, należące do związków o właściwościach przeciwutleniających.
- Foliany i potas: składniki, których buraki są dobrym źródłem.
Więcej o składzie i porcjach piszemy we wpisie 10 powodów, dla których warto pić sok z buraka.
Co pokazało badanie nad sokiem z buraka i dietą śródziemnomorską?
W badaniu klinicznym przeprowadzonym w irackim Kurdystanie osoby z NAFLD podzielono na cztery grupy: bez zmian w żywieniu, pijące sok z buraka, stosujące dietę śródziemnomorską oraz łączące oba podejścia. Po 12 tygodniach w grupach z interwencją obserwowano:
- spadek enzymów wątrobowych (ALT, AST, ALP),
- mniejszy stopień stłuszczenia wątroby w badaniu USG,
- korzystniejszy profil lipidowy: niższy cholesterol całkowity, LDL i trójglicerydy oraz wyższy HDL.
Największe zmiany zaobserwowano w grupie, która łączyła sok z buraka z dietą śródziemnomorską. To jednak wyniki pojedynczego badania. Nie dowodzą, że sok z buraka leczy stłuszczenie wątroby, i nie są zaleceniem terapii. Zmiany w diecie przy chorobie wątroby warto zawsze omówić z lekarzem lub dietetykiem.
Dieta śródziemnomorska jako model żywienia
Dieta śródziemnomorska opiera się na warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych, roślinach strączkowych, rybach, orzechach i oliwie z oliwek, z niewielką ilością czerwonego mięsa, cukru i żywności wysoko przetworzonej. Wytyczne towarzystw hepatologicznych wymieniają ją jako zalecany model żywienia przy stłuszczeniu wątroby, obok aktywności fizycznej i kontroli masy ciała.
Świeży sok z warzyw może być jednym z jej elementów, ale nie zastępuje całych warzyw i owoców, które dostarczają więcej błonnika.
Jak pić sok z buraka?
- Na co dzień wystarczy mała szklanka. Sok z samego buraka ma intensywny smak, więc warto łączyć go z jabłkiem, marchwią, cytryną albo imbirem.
- Pij go świeżo po wyciśnięciu albo przechowuj krótko w szczelnej butelce w lodówce.
- Uważaj, jeśli masz skłonność do kamicy szczawianowej, przyjmujesz leki na ciśnienie albo masz cukrzycę: sok z buraka ma naturalne cukry i mało błonnika.
Przepisy znajdziesz we wpisach Sok z buraków i sok z buraka, marchwi i imbiru. Wyciskarki, które dobrze radzą sobie z twardymi warzywami, znajdziesz w kategorii wyciskarki do buraków.
Najczęstsze pytania
Czy sok z buraka leczy stłuszczenie wątroby?
Nie. Stłuszczenie wątroby rozpoznaje i leczy lekarz, a podstawą postępowania są zmiany stylu życia ustalone ze specjalistą. Sok z buraka może być elementem zróżnicowanej diety, ale nie jest lekiem.
Co pokazało badanie nad sokiem z buraka i dietą śródziemnomorską?
W 12-tygodniowym badaniu u osób z NAFLD w grupach pijących sok z buraka, stosujących dietę śródziemnomorską i łączących oba podejścia obserwowano spadek enzymów wątrobowych i stopnia stłuszczenia. To pojedyncze badanie, a jego wyniki wymagają potwierdzenia.
Ile soku z buraka można pić dziennie?
Na co dzień wystarczy mała szklanka. Sok z samego buraka ma intensywny smak, dlatego warto łączyć go z jabłkiem, marchwią lub cytryną. Przy chorobach przewlekłych i stałych lekach ilość soku najlepiej ustalić z lekarzem.
Kto powinien uważać na sok z buraka?
Osoby ze skłonnością do kamicy szczawianowej, osoby przyjmujące leki na ciśnienie oraz osoby z cukrzycą, bo sok zawiera naturalne cukry i mało błonnika.
Przeczytaj też:
